El amante japonés | Isabel Allende | Recensie

Geplaatst door op 12 november, 2015 in Nieuws, Recensie | 0 reacties

El amante japonés | Isabel Allende | Recensie

Isabel Allende (1942, Peru) is de bekendste en meest succesvolle schrijfster uit Latijns-Amerika. Na haar debuut in 1982 – ‘Het huis met de geesten’, verfilmd in 1993 als ‘The House of the Spirits – schreef ze de ene bestseller na de andere. Romans als ‘Liefde en schaduw’, ‘Eva Luna’, ‘Het goud van Tomas Vargas’ en vele andere zijn in 35 talen vertaald en hebben haar wereldwijd een trouw lezerspubliek opgeleverd. Vooral onder vrouwen is ze mateloos populair.

Zelf was ik niet zo’n fan van Allende. ‘Het huis met de geesten’ is beslist een goed geschreven en meeslepend verhaal, maar deed me te veel denken aan ‘Honderd jaar eenzaamheid’ van Márquez en andere auteurs uit die tijd. Een gekopieerd trucje.

Haar laatste boek, ‘El amante japonés’ (De Japanse minnaar), is voor mij een hernieuwde kennismaking en heeft me weer overtuigd van haar vertelkunst. Ik heb dus nog wat in te halen.

Alma en Ichimei

De Joodse Alma Mendel is nog een jong meisje als ze in 1939 door haar ouders op de boot wordt gezet naar Amerika. Uit voorzorg sturen ze haar naar familie in Californië. Haar broer is al eerder geëvacueerd naar Engeland, zelf blijven ze achter in Warschau. Ze zien elkaar nooit meer terug. Alma wordt liefdevol opgenomen in het huis van de welgestelde familie Belasco, maar hecht zich maar aan twee personen: haar neef Nathaniel en Ichimei Fukuda, de zoon van de Japanse tuinman. De eerste wordt haar man, de tweede haar minnaar.

Het boek begint ruim 70 jaar later in Lark House, het bejaardenhuis waar Alma vrijwillig intrekt na een leven lang in het landhuis van de Belascos gewoond te hebben. Ze geeft alle luxe op en zet zich aan haar biografie. Daarbij wordt ze geholpen door haar kleinzoon Seth en Irina Bazili, een immigrante uit Moldavië die ze als secretaresse inhuurt. Stukje voor stukje wordt het levensverhaal van Alma gecomponeerd, waarbij ze één ding verzwijgt. Maar Seth en Irina komen toch achter haar geheime liefde voor Ichimei. Een passie die een leven lang duurde, maar door raciale en klassenverschillen altijd verborgen moest blijven.

Ook Irina heeft een geheim dat ze verborgen wil houden. Tussen haar en Seth ontwikkelt zich een tweede liefdesverhaal. Irina wil eerst niets van hem weten, maar langzaam wint Seth haar vertrouwen en vertelt ook zij haar pijnlijke levensverhaal. Deze relatie loopt wel goed af, maar leidt wat mij betreft onnodig af van het hoofdverhaal.

De vergeten geschiedenis

Door te kiezen voor een Japanse minnaar, kan Allende en passant een geschiedenis vertellen die vrijwel onbekend is gebleven. Ook Amerika had concentratiekampen in de Tweede Wereldoorlog. Na de aanval op Pearl Harbor in december 1941 werden zo’n 120.000 Japanners en Amerikaanse burgers van Japanse afkomst opgesloten in interneringskampen, al hun bezittingen werden afgenomen. Er waren 10 van zulke kampen in Amerika. Eén daarvan was Topaz in Utah, waar Ichimei en zijn familie terecht komen. Daar moeten ze jarenlang in primitieve barakken zien te overleven. Het gezin verliest niet alleen alles waar ze jaren voor hebben gewerkt, maar ook twee zonen. Ichimei’s vader komt er nooit meer overheen.

Het is geen toeval dat Isabel Allende heeft gekozen voor hoofdpersonages van Joodse en Japanse afkomst. Beide zijn slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en de raciale verhoudingen in die tijd, de een in Europa, de ander in Amerika. Hierdoor krijgt het verhaal een extra laag en wordt het meer dan een oppervlakkig liefdesverhaal.

Magisch realisme

Isabel Allende woont al bijna 30 jaar in Californië en dat is te merken aan haar schrijfstijl. Het magisch realisme in haar eerdere werk heeft in ‘El amante japonés’ plaats gemaakt voor een meer realistische stijl. Het magische element is niet helemaal afwezig, maar komt pas aan het eind van het boek. Op Alma’s sterfbed herenigt Allende de geliefden voor het definitieve afscheid. Of – als je daarin wilt geloven – voor de eeuwigheid.

Ondanks de realistische stijl en de grimmige wereldgeschiedenis op de achtergrond blijft het een romantisch verhaal. De personages zijn vrijwel allemaal goede, nobele karakters en ook de liefde tussen Alma en Ichimei is ondanks de hindernissen bijna een sprookje.

“Wie zegt dat elk vuur vroeger of later vanzelf uitgaat, vergist zich: er zijn passies die blijven branden tot het lot ze in een klap uitdooft en zelfs dan warme kolen blijven die weer oplaaien als je ze een beetje zuurstof geeft”.

Met ‘El amante japonés’ laat Isabel Allende zien dat ze nog steeds een uitstekende verteller is. Wat ik heb gemist in dit boek is de humor van ‘Het huis met de geesten’. Dat maakt misschien net het verschil tussen een goed boek en een roman van wereldformaat.

Deze recensie is ook verschenen in het november/december nummer van Latin E-magazine.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *